Czy szkolenie wstępne BHP można zrobić online?

Krótka odpowiedź: częściowo. Szkolenie wstępne składa się z dwóch części. Instruktaż ogólny można przeprowadzić online. Instruktaż stanowiskowy — nie. Ten zawsze odbywa się na stanowisku pracy i prowadzi go przełożony.

To rozróżnienie jest źródłem większości nieporozumień, jakie spotykam u pracodawców. Ktoś kupuje szkolenie przez internet, dostaje dokument, odkłada go do teczki i uznaje temat za zamknięty. A pracownik jest w tym momencie dopuszczony do pracy bez kompletu wymaganych szkoleń.

Szkolenie wstępne to dwie osobne rzeczy

Przepisy dzielą szkolenie wstępne na instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy. To nie są dwa etapy tego samego kursu, tylko dwa różne szkolenia, o innym zakresie, prowadzone przez inne osoby i w innej formie.

• Instruktaż ogólny dotyczy spraw wspólnych dla całego zakładu: przepisów, zasad poruszania się po terenie, zagrożeń, pierwszej pomocy, ochrony przeciwpożarowej.
• Instruktaż stanowiskowy dotyczy konkretnego stanowiska: tej maszyny, tych czynności, tych zagrożeń i tych środków ochrony.

Dopuszczenie do pracy wymaga obu. Jeden bez drugiego nie wystarcza.

Instruktaż ogólny — tak, można online

Przepisy określają, kto ma prowadzić instruktaż ogólny i co ma on obejmować — nie narzucają natomiast, w jakim pomieszczeniu ma się odbyć. Prowadzi go pracownik służby bhp, osoba wykonująca zadania tej służby, pracodawca albo wyznaczony przez niego pracownik o odpowiedniej wiedzy. Trwa minimum dwie godziny lekcyjne.

Kluczowe jest to, żeby nie pomylić instruktażu z samokształceniem kierowanym. Samokształcenie kierowane to przesłanie materiałów do samodzielnego przerobienia i rozporządzenie dopuszcza je wyłącznie przy szkoleniach okresowych. Instruktaż to co innego: prowadzi go konkretna uprawniona osoba, ma określony program i kończy się sprawdzeniem wiedzy.

Dlatego przy wyborze szkolenia online warto sprawdzić, co dokładnie kupujesz. Jeśli dostajesz wyłącznie plik PDF do przeczytania, to nie jest instruktaż ogólny — niezależnie od tego, co jest napisane na dokumencie.

Instruktaż stanowiskowy — nie, i nie ma od tego wyjątku

Tu przepis jest jednoznaczny. Instruktaż stanowiskowy prowadzi pracodawca albo wyznaczona przez niego osoba kierująca pracownikami — ktoś, kto ma kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i przeszkolenie z metod prowadzenia instruktażu (§ 11 ust. 5 rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp).

Kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności, a wynik tego sprawdzianu jest podstawą dopuszczenia pracownika do pracy na tym stanowisku (§ 11 ust. 6).

Powód, dla którego nie da się tego zrobić zdalnie, jest praktyczny, nie formalny. Instruktaż stanowiskowy polega na pokazaniu pracownikowi jego stanowiska: gdzie jest wyłącznik awaryjny, jak wygląda prawidłowo założona osłona, w którą stronę idzie się do wyjścia ewakuacyjnego, jak trzyma się to konkretne narzędzie. Tego nie przekaże się przez ekran.

Dotyczy to stanowisk robotniczych oraz wszystkich innych, na których występuje narażenie na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne — a także uczniów na praktycznej nauce zawodu i studentów na praktykach. Pracownik pracujący na kilku stanowiskach odbywa instruktaż na każdym z nich osobno.

Kto co podpisuje na karcie szkolenia wstępnego

Karta szkolenia wstępnego ma dwie części i to właśnie na niej rozjeżdżają się obowiązki.

• Część ogólną wypełnia i podpisuje osoba prowadząca instruktaż ogólny — czyli przy szkoleniu online jego organizator.
• Część stanowiskową wypełnia i podpisuje osoba, która przeprowadziła instruktaż stanowiskowy u Ciebie w firmie.

Kartę przechowuje się w aktach osobowych pracownika. Przy kontroli sprawdzane są obie części — pusta część stanowiskowa jest jednym z częściej spotykanych braków.

Najczęstszy błąd, jaki widzę

Pracodawca kupuje szkolenie online dla nowego pracownika, dostaje kartę z wypełnioną częścią ogólną i na tym kończy. Pracownik rozpoczyna pracę następnego dnia.

Formalnie nie został dopuszczony do pracy, bo nie odbył instruktażu stanowiskowego i nie zaliczył sprawdzianu, który jest warunkiem dopuszczenia. Dopóki nic się nie dzieje, nikt tego nie zauważa. Problem wychodzi przy kontroli albo — gorzej — przy wypadku, kiedy braki w dokumentacji szkoleniowej są jedną z pierwszych rzeczy, o które pyta się pracodawcę.

Instruktaż stanowiskowy nie musi być skomplikowany ani długi. Musi być przeprowadzony, udokumentowany i podpisany.

A kiedy pierwsze szkolenie okresowe

Szkolenie wstępne nie zwalnia z okresowego — zmienia tylko licznik.

• Pracownik — pierwsze szkolenie okresowe do 12 miesięcy od zatrudnienia.
• Osoba kierująca pracownikami — do 6 miesięcy od objęcia stanowiska.

Ten termin bardzo łatwo przeoczyć, bo wypada wtedy, gdy wszyscy dawno zapomnieli o zatrudnieniu. Warto wpisać go do kalendarza w dniu podpisania umowy.

Podsumowanie

• Instruktaż ogólny — można online, pod warunkiem że to faktycznie instruktaż, a nie plik do samodzielnego przeczytania.
• Instruktaż stanowiskowy — zawsze na stanowisku, zawsze przez przełożonego, zawsze zakończony sprawdzianem.
• Karta szkolenia wstępnego ma dwie części i obie muszą być wypełnione.
• Pierwsze szkolenie okresowe: 12 miesięcy dla pracownika, 6 dla osoby kierującej.

Instruktaż ogólny online — u mnie

Prowadzę instruktaż ogólny w formie online dla firm z całej Polski. Pracownik dostaje dostęp mailem od razu po opłaceniu, przechodzi materiał we własnym tempie, zdaje sprawdzian i pobiera kartę szkolenia wstępnego z wypełnioną i podpisaną częścią ogólną. Część stanowiskową uzupełniasz u siebie.

Masz pytanie o konkretną sytuację w swojej firmie? Zadzwoń: 519 068 068 albo napisz: kontakt@bhp-doradztwo.pl.